czwartek, 22.02.2018
O Teatrze

Teatr w Olsztynie - historia

Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie ma długoletnią i „podwójną” historię. Został założony w roku 1925 przez Niemców jako Treudank – dar dla miejscowej ludności za wygrany plebiscyt. Do 1945 roku sztuki grano w języku niemieckim. Dobre warunki akustyczne umożliwiały również wystawianie oper i operetek, które cieszyły się największym powodzeniem publiczności. W repertuarze Treudanku znajdowały się utwory Bizeta, Verdiego, Rossiniego, a nawet tetralogia Wagnera.

Po II wojnie światowej, 17 listopada 1945 roku, działalność polskiej sceny zainaugurowano premierą „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. W warunkach, jak wspominają kronikarze, prawdziwie spartańskich – w budynku zdewastowanym, pozbawionym ogrzewania, bieżącej wody, szyb i zaplecza teatralnego. Mimo to, pamiętnego wieczoru, gdy uszyta z worków kurtyna poszła w górę, ze sceny po raz pierwszy od 1925 roku, padło polskie słowo.

Pionierski zespół artystyczny tamtych lat tworzyli miedzy innymi : Maria Homerska, Hanna Skarżanka, Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa, Karol Adwentowicz, Jan Kurnakowicz, Stanisław Igar, Stanisław Milski, Janusz Stachocki. Do legendy Teatru przeszedł okres dyrekcji Aleksandra Sewruka, który kierował sceną Olsztyn-Elbląg w latach sześćdziesiątych.

Teatr od początku prowadził bardzo szeroka działalność objazdową obejmującą zasięgiem nie tylko najbliższy region, ale także województwa ościenne. Był wielokrotnym uczestnikiem historycznego już Festiwalu Teatrów Polski Północnej, skąd zespół przywoził niemal co roku po kilka nagród i wyróżnień. Gościł również na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych, w Teatrze TV, na Festiwalu Małych Form w Szczecinie oraz za granicą, szczególnie na scenach Petersburga i Kaliningradu.

Więcej o historii i meandrach życia naszej sceny pisze Tadeusz Prusiński w książce „Jest Teatr w Olsztynie”.

Tadeusz Prusiński „Jest Teatr w Olsztynie…”

Książka „Jest Teatr w Olsztynie” to monograficzna historia olsztyńskiego Teatru. Jest na poły beletrystyczną, na poły faktograficzną wędrówką przez dzieje olsztyńskiej sceny od XIX-wiecznych początków życia teatralnego w dawnych Prusach Wschodnich do czasów najnowszych. Autor w niezwykle barwny sposób opisuje skomplikowane losy środowiska teatralnego, zarówno w okresie przedwojennym niemieckiego „Der Treudanktheater”, jak również po wojnie, gdy w roku 1945 rozpoczął działalność polski Teatr im. Stefana Jaracza. Książka zawiera unikatowy i bezcenny z dzisiejszej perspektywy materiał archiwalny: ikonografię, zdjęcia, indeksy nazwisk, spis premier, prezentując nie tylko przeszłość Teatru, ale również Olsztyna i regionu. Jednak bohaterami tej opowieści nie są suche liczby i fakty, lecz konkretni ludzie.

Kim była Frida Strohmberg przechadzająca się uliczkami przedwojennego Olsztyna? A kim Aleksander Sewruk, nazywany „tatą aktorów”? Jak wyglądało samo miasto, na jakie spektakle jego mieszkańcy chodzili do teatru? O tym opowiada książka Tadeusza Prusińskiego, która jest zaproszeniem czytelnika do magicznego świata sztuki i teatru. Bogactwo anegdot tworzy jednocześnie pasjonującą opowieść o Olsztynie, którego już nie ma, ale który ożywa na jej kartach, tworząc nostalgiczną wędrówkę przez wiek XX. Dzięki nim wyłaniają się skomplikowane i fascynujące losy Teatru, udowadniając, że „dzisiaj” zawsze zaczyna się od „wczoraj”.


Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 oraz Budżetu Państwa.